YLenh.comHiểu điều bác sĩ dặn để làm cho đúng
Thực hiện y lệnh — dành cho điều dưỡng

Bàn giao ca điều dưỡng: giao những gì về y lệnh để ca sau không sót?

Bàn giao ca cần nói rõ y lệnh đã xong, y lệnh đang dở, y lệnh mới và dừng trong ca, việc có giờ sắp tới và điều còn chờ bác sĩ trả lời. Trình tự giao, câu nói mẫu và lỗi hay gặp.

Bàn giao ca điều dưỡng: giao những gì về y lệnh để ca sau không sót?

Khi bàn giao ca, điều dưỡng cần giao rõ năm nhóm việc về y lệnh: y lệnh đã thực hiện xong, y lệnh đang làm dở, y lệnh mới hoặc dừng trong ca, việc có giờ cố định sắp tới, và điều còn chờ bác sĩ trả lời hoặc chờ kết quả. Người nhận ca nhắc lại điểm chính và cùng kiểm tra tại giường người bệnh nặng.

Bàn giao là lúc thông tin dễ rơi rớt nhất trong cả ngày: người giao mệt, muốn về; người nhận chưa nắm gì, đang đọc dồn. Một y lệnh nằm giữa hai ca rất dễ thành không ai làm. Bài dưới đây không thay quy định bàn giao của khoa, mà gợi ý cách sắp xếp nội dung để không sót.

Năm nhóm việc cần giao về y lệnh

Giao theo nhóm giúp người nhận ca nghe có hệ thống, thay vì một chuỗi thông tin rời rạc.

NhómNội dung giaoVí dụ dạng khuôn
Đã xongY lệnh trong ca đã làm, không còn việc gì tiếpThuốc buổi chiều đã dùng đủ, đã ghi phiếu
Đang dởViệc bắt đầu nhưng chưa kết thúcChai dịch truyền đang chạy theo y lệnh, dự kiến hết vào khoảng giờ nào; mẫu xét nghiệm đã lấy, chưa gửi
Mới hoặc dừng trong caY lệnh thay đổi so với đầu caBác sĩ thêm thuốc mới buổi chiều, đã dùng lần đầu, chưa thấy phản ứng; thuốc cũ đã dừng, đã tách khỏi ngăn
Có giờ sắp tớiViệc phải làm theo giờ trong ca sauLấy máu lúc đói sáng mai; nhịn ăn từ nửa đêm để làm thủ thuật
Còn chờY lệnh chưa rõ chưa được trả lời, kết quả chưa về, người bệnh từ chốiĐã hỏi bác sĩ về một dòng y lệnh, bác sĩ hẹn ghi lại sau khi mổ xong

Hai nhóm cuối là hai nhóm hay rơi. Người giao coi là chuyện nhỏ, người nhận không hỏi, đến sáng hôm sau mới phát hiện người bệnh đã ăn sáng trước giờ lấy máu lúc đói.

Trình tự một lần bàn giao

Phần lớn khoa kết hợp giao tại bàn hành chính và giao tại giường. Trình tự gợi ý:

  1. Chuẩn bị trước khi giao. Người giao đọc lại phiếu chăm sóc, đánh dấu những việc còn treo. Không chuẩn bị thì lúc giao sẽ nhớ đến đâu nói đến đó.
  2. Giao tổng quát tại bàn. Số người bệnh, người mới vào, người chuyển đi, người nặng, người tử vong nếu có, những sự việc lớn trong ca.
  3. Giao từng người bệnh theo thứ tự ưu tiên. Người nặng và người có việc có giờ trước. Mỗi người nói theo khuôn: tình trạng hiện tại, y lệnh thay đổi, việc còn treo.
  4. Đi giường với người bệnh nặng. Cùng nhìn người bệnh, kiểm tra đường truyền, ống dẫn lưu, máy móc đang chạy theo y lệnh, đối chiếu với hồ sơ.
  5. Người nhận nhắc lại điểm chính. Nhất là việc có giờ và việc còn chờ. Người giao sửa nếu nhắc sai.
  6. Ký sổ bàn giao theo quy định khoa. Ký sau khi đã nhận đủ, không ký trước cho xong.

Bàn giao tại giường có thêm một lợi ích: người bệnh và người nhà nghe được, nhiều khi bổ sung thông tin mà điều dưỡng không biết, như người bệnh đã ăn gì, đã đi vệ sinh chưa, vừa thấy gì khác thường.

Câu nói mẫu khi giao một người bệnh

Nói theo khuôn quen thuộc giúp người nghe biết thông tin nào sắp đến, ít phải hỏi lại.

Khuôn chung

Tên, giường, chẩn đoán chính; tình trạng hiện tại; y lệnh thay đổi trong ca; việc đang dở; việc có giờ; việc còn chờ; điều cần chú ý. Bảy ý, mỗi ý một câu là đủ cho phần lớn người bệnh ổn định.

Ví dụ dạng khuôn

“Bác giường số tám, mổ hôm qua, chiều nay tỉnh, đau vết mổ mức vừa, đã dùng thuốc giảm đau theo y lệnh lúc chiều. Bác sĩ cho bắt đầu uống nước từ chiều, chưa cho ăn. Chai dịch đang truyền theo y lệnh, dự kiến hết vào khoảng nửa đêm, chưa có y lệnh chai tiếp. Sáng mai lấy máu lúc đói. Em đã hỏi bác sĩ trực về việc có truyền tiếp không, bác sĩ hẹn xem lại lúc đi buồng tối.”

Người nhận nên hỏi gì

“Chai dịch hết thì em báo ai?”, “Người nhà đã biết nhịn ăn từ mấy giờ chưa?”, “Bác sĩ trực tối nay là ai?”. Câu hỏi của người nhận giúp lộ ra những khoảng trống mà người giao không nhận ra.

Lỗi hay gặp khi bàn giao

Giao “bình thường” cho cả dãy. “Mấy giường kia ổn hết” là câu che đi mọi y lệnh thay đổi trong ca của những người bệnh đó.

Không giao việc còn chờ. Đã hỏi bác sĩ nhưng chưa có trả lời, người giao về, câu hỏi biến mất theo.

Giao dịch truyền mà không nói giờ hết. Ca sau không biết chai dịch hết lúc nào, không chuẩn bị chai tiếp hoặc không báo bác sĩ khi hết y lệnh.

Giao trong lúc làm việc khác. Vừa giao vừa soạn thuốc, vừa nghe điện thoại. Cả hai việc đều hỏng một nửa.

Ký nhận trước khi nghe hết. Chữ ký trên sổ bàn giao có giá trị như lời xác nhận đã nhận đủ. Ký trước là nhận trách nhiệm với những gì mình chưa biết.

Giao thông tin không có trên hồ sơ. Bác sĩ dặn miệng một điều, điều dưỡng giao miệng tiếp, không ai ghi. Sau hai ca, câu dặn đó đã khác đi hoặc mất.

Mối quan hệ giữa phiếu chăm sóc và bàn giao

Bàn giao miệng không thay được ghi chép. Phiếu chăm sóc ghi đủ thì lời giao chỉ cần nhấn điểm chính, người nhận đọc phần còn lại. Phiếu ghi thiếu thì lời giao phải gánh hết, và lời nói thì không lưu lại được.

Ngược lại, có những điều chưa kịp thành dòng ghi trong phiếu, như một cảm giác người bệnh hôm nay khác, lơ mơ hơn hôm qua một chút. Những quan sát như vậy rất đáng giao, kèm lời đề nghị ca sau để ý. Điều dưỡng có kinh nghiệm thường phát hiện sớm diễn biến xấu từ chính những câu giao kiểu này.

Trước khi giao ca, nên tự kiểm phiếu chăm sóc theo hướng dẫn ở bài ghi phiếu chăm sóc sau khi thực hiện y lệnh.

Người nhận ca làm gì trong mười lăm phút đầu

Nhận xong bàn giao không có nghĩa là đã nắm y lệnh. Người nhận ca vẫn phải đọc tờ điều trị của từng người bệnh, đối chiếu với điều vừa nghe. Lời giao có thể thiếu hoặc sai; tờ điều trị là nguồn gốc. Trình tự đọc y lệnh đầu ca đã có ở bài nhận y lệnh đầu ca.

Việc có giờ sắp tới được ghi ngay lên bảng phân công hoặc sổ tay. Việc còn chờ được ghi tên người cần hỏi. Nếu phát hiện điều chưa khớp giữa lời giao và hồ sơ, hỏi lại người vừa giao khi họ còn ở khoa, không để đến khi họ đã về.

Khi người bệnh có diễn biến xấu đúng lúc giao ca

Giao ca không phải lúc người bệnh được phép chờ. Nếu người bệnh có dấu hiệu nặng lên như khó thở, tụt huyết áp, lơ mơ, đau ngực, chảy máu nhiều, điều dưỡng đang có mặt xử trí ngay theo quy trình và gọi bác sĩ. Người giao ở lại hỗ trợ cho đến khi tình huống ổn, rồi mới giao phần còn lại.

Trong tình huống này, cả hai điều dưỡng nên thống nhất rõ ai đang chịu trách nhiệm người bệnh tại thời điểm nào, và ghi lại mốc giờ chuyển giao. Một ca cấp cứu xảy ra giữa lúc giao ca mà không rõ ai phụ trách là tình huống rất dễ sinh sai sót.

Câu hỏi thường gặp

Bàn giao ca điều dưỡng cần giao những gì về y lệnh?

Giao y lệnh đã xong, y lệnh đang dở, y lệnh mới hoặc dừng trong ca, việc có giờ cố định sắp tới và những điều còn chờ bác sĩ trả lời hay chờ kết quả xét nghiệm.

Có nhất thiết phải bàn giao tại giường không?

Với người bệnh nặng, người có đường truyền, ống dẫn lưu hay máy móc, bàn giao tại giường giúp cùng kiểm tra thực tế. Với người bệnh ổn định, nhiều khoa giao tại bàn rồi người nhận tự đi kiểm.

Người nhận ca có cần đọc lại hồ sơ sau khi nghe giao?

Cần. Lời giao có thể thiếu hoặc nhầm. Người nhận ca vẫn đọc tờ điều trị của từng người bệnh và đối chiếu với điều vừa nghe trước khi bắt đầu thực hiện y lệnh.

Y lệnh hỏi bác sĩ chưa có trả lời thì giao thế nào?

Nói rõ đã hỏi bác sĩ nào, lúc mấy giờ, về y lệnh nào và bác sĩ hẹn ra sao. Ghi việc này vào phiếu chăm sóc để ca sau tiếp tục theo dõi và hỏi lại.

Ký sổ bàn giao trước khi nghe giao có sao không?

Có. Chữ ký trên sổ bàn giao là xác nhận đã nhận đủ thông tin và trách nhiệm. Ký trước khi nghe hết nghĩa là nhận trách nhiệm với những điều mình chưa biết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283