YLenh.comHiểu điều bác sĩ dặn để làm cho đúng
Tra cứu · Y Lệnh

Chữ viết tắt chỉ đường dùng thuốc: uống, TM, TB, TDD

Những chữ cho biết thuốc được đưa vào cơ thể bằng cách nào: uống, tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp, tiêm dưới da, ngậm dưới lưỡi, khí dung, đặt, bôi.

Chữ hay gặp

  • U hoặc PO: uống.
  • TM hoặc IV: tiêm tĩnh mạch. TMC: tiêm tĩnh mạch chậm.
  • TTM: truyền tĩnh mạch, thuốc hoặc dịch chảy nhỏ giọt vào tĩnh mạch trong một khoảng thời gian.
  • TB hoặc IM: tiêm bắp.
  • TDD hoặc SC: tiêm dưới da.
  • TTD hoặc ID: tiêm trong da, thường dùng khi thử phản ứng.
  • NDL hoặc SL: ngậm dưới lưỡi, không nuốt cả viên.
  • KD: khí dung, hít thuốc dạng sương qua mặt nạ hoặc ống ngậm.
  • Đặt HM hoặc PR: đặt hậu môn. Đặt ÂĐ: đặt âm đạo.
  • Qua sonde: bơm qua ống thông dạ dày.
  • Nhỏ mắt, nhỏ tai, nhỏ mũi, bôi ngoài da: thường viết đủ chữ.

Dễ nhầm

  • TM (tĩnh mạch) với TB (tiêm bắp): hai đường khác hẳn nhau về tốc độ tác dụng; cùng một thuốc có thể chỉ được dùng một trong hai đường.
  • TDD (dưới da) với TTD (trong da): chỉ khác một chữ cái nhưng độ sâu mũi tiêm khác nhau.
  • TM (tiêm một lần) với TTM (truyền kéo dài): thời gian đưa thuốc khác nhau.
  • Thuốc ngậm dưới lưỡi mà đem nuốt thì có thể không còn tác dụng như mong muốn.

Điều nên hỏi lại

  • Thuốc này người nhà có được tự cho dùng không, hay phải chờ điều dưỡng?
  • Thuốc uống có được nghiền, bẻ hoặc pha vào nước, sữa không?
  • Sau khi tiêm truyền cần để ý dấu hiệu gì và báo cho ai?

Tra loại khác

Cách dùng

  1. Chọn nhóm gần nhất với chỗ bạn đang đọc: đường dùng thuốc, số lần và giờ, bữa ăn, dạng thuốc, theo dõi chăm sóc hay xét nghiệm.
  2. Dò chữ viết tắt trong danh sách; chú ý phần «Dễ nhầm» tô nền ở mỗi nhóm.
  3. Chép lại những chữ vẫn chưa hiểu để hỏi điều dưỡng, bác sĩ hoặc dược sĩ ở lần gặp gần nhất.

Hỏi đáp

Vì sao cùng một chữ mà mỗi bệnh viện hiểu một khác?

Phần lớn chữ viết tắt là thói quen nghề nghiệp, không phải một bảng thống nhất cho mọi nơi. Vì vậy cùng hai chữ cái có thể mang nghĩa khác nhau tuỳ khoa và tuỳ ngữ cảnh. Nghĩa đúng là nghĩa người viết y lệnh muốn nói, nên khi phân vân hãy hỏi chính khoa phòng đó.

Đọc hiểu y lệnh rồi thì người nhà có tự làm theo được không?

Hiểu để phối hợp và để hỏi cho đúng, không phải để tự thực hiện. Việc cho thuốc tiêm truyền, chỉnh máy, rút ống là của nhân viên y tế. Với thuốc uống tại nhà, hãy làm theo đơn và lời dặn; chữ nào chưa rõ thì hỏi dược sĩ trước khi dùng.

Chữ viết tay trên đơn không đọc được thì làm sao?

Đừng đoán. Hỏi lại ngay tại quầy phát thuốc hoặc nhờ dược sĩ đọc và ghi lại cho rõ tên thuốc, số lần dùng trong ngày và thời điểm dùng. Đoán sai một chữ số hay một đơn vị có thể thành dùng sai thuốc.

Công cụ có cho biết liều thuốc không?

Không. Trang chỉ giải nghĩa chữ viết tắt. Liều, tốc độ truyền và thời gian dùng của từng người do bác sĩ quyết định theo bệnh, cân nặng và chức năng gan thận, nên không có con số chung nào để tra.

Công cụ khác của Y Lệnh

Công cụ khác