Tra chữ viết tắt trong y lệnh và đơn thuốc
Tờ điều trị và đơn thuốc được viết cho người trong nghề đọc nhanh, nên đầy chữ tắt: TM, TB, x 2 lần, S–C, DHST, CTM. Người nhà cầm lên thường chỉ đoán. Công cụ này xếp các chữ tắt hay gặp thành sáu nhóm và giải nghĩa từng chữ theo cách dùng phổ biến ở bệnh viện Việt Nam, kèm những cặp dễ nhầm. Mỗi nơi có thể viết tắt hơi khác nhau, nên gặp chữ không có ở đây hoặc không khớp ngữ cảnh thì hỏi lại điều dưỡng hoặc dược sĩ.
Sáu nhóm chữ viết tắt hay gặp
Cách dùng
- Chọn nhóm gần nhất với chỗ bạn đang đọc: đường dùng thuốc, số lần và giờ, bữa ăn, dạng thuốc, theo dõi chăm sóc hay xét nghiệm.
- Dò chữ viết tắt trong danh sách; chú ý phần «Dễ nhầm» tô nền ở mỗi nhóm.
- Chép lại những chữ vẫn chưa hiểu để hỏi điều dưỡng, bác sĩ hoặc dược sĩ ở lần gặp gần nhất.
Hỏi đáp
Vì sao cùng một chữ mà mỗi bệnh viện hiểu một khác?
Phần lớn chữ viết tắt là thói quen nghề nghiệp, không phải một bảng thống nhất cho mọi nơi. Vì vậy cùng hai chữ cái có thể mang nghĩa khác nhau tuỳ khoa và tuỳ ngữ cảnh. Nghĩa đúng là nghĩa người viết y lệnh muốn nói, nên khi phân vân hãy hỏi chính khoa phòng đó.
Đọc hiểu y lệnh rồi thì người nhà có tự làm theo được không?
Hiểu để phối hợp và để hỏi cho đúng, không phải để tự thực hiện. Việc cho thuốc tiêm truyền, chỉnh máy, rút ống là của nhân viên y tế. Với thuốc uống tại nhà, hãy làm theo đơn và lời dặn; chữ nào chưa rõ thì hỏi dược sĩ trước khi dùng.
Chữ viết tay trên đơn không đọc được thì làm sao?
Đừng đoán. Hỏi lại ngay tại quầy phát thuốc hoặc nhờ dược sĩ đọc và ghi lại cho rõ tên thuốc, số lần dùng trong ngày và thời điểm dùng. Đoán sai một chữ số hay một đơn vị có thể thành dùng sai thuốc.
Công cụ có cho biết liều thuốc không?
Không. Trang chỉ giải nghĩa chữ viết tắt. Liều, tốc độ truyền và thời gian dùng của từng người do bác sĩ quyết định theo bệnh, cân nặng và chức năng gan thận, nên không có con số chung nào để tra.