YLenh.comHiểu điều bác sĩ dặn để làm cho đúng
Quyền hỏi lại và an toàn người bệnh

Vòng đeo tay người bệnh để làm gì, sai tên hoặc bị mất thì xử lý sao

Vòng đeo tay là giấy tờ tùy thân của người bệnh trong viện, được đối chiếu trước mỗi lần dùng thuốc, lấy máu, làm thủ thuật. Bài này chỉ cách kiểm vòng, giữ vòng và báo khi có sai.

Vòng đeo tay người bệnh để làm gì, sai tên hoặc bị mất thì xử lý sao

Vòng đeo tay giúp nhân viên y tế xác định đúng người bệnh trước mỗi việc chạm tới cơ thể: phát thuốc, lấy máu, truyền dịch, chụp chiếu, phẫu thuật. Vòng phải đeo suốt đợt nằm viện, thông tin phải đúng và đọc được. Sai tên, mờ chữ hay bị mất đều cần báo điều dưỡng để làm lại ngay.

Với người bệnh hôn mê, lú lẫn, trẻ nhỏ hoặc người không nói được tiếng Việt, vòng đeo tay gần như là cách nhận dạng duy nhất. Vì vậy chiếc vòng nhỏ này quan trọng hơn vẻ ngoài của nó.

Trên vòng thường có gì

Mẫu vòng khác nhau giữa các bệnh viện, nhưng thông tin cốt lõi giống nhau. Ngay khi được đeo vòng, người bệnh hoặc người nhà nên đọc lại từng dòng.

Thông tinCần kiểmSai hay gặp
Họ và tênĐúng chính tả, đủ dấu tiếng ViệtMất dấu khiến hai tên khác nhau trông giống nhau
Ngày hoặc năm sinhĐúng với giấy tờ tùy thânGõ nhầm năm, đảo ngày tháng
Giới tínhĐúngChọn nhầm khi tiếp đón đông
Mã người bệnh hoặc mã vạchKhông bị rách, nhoèVòng ướt lâu làm mã vạch không quét được
Khoa điều trịĐúng khoa đang nằmChưa đổi sau khi chuyển khoa

Một lỗi chính tả nhỏ trên vòng có thể khiến kết quả xét nghiệm, đơn thuốc hoặc túi máu bị đối chiếu sai. Đừng nghĩ “sai một chữ không sao”.

Vòng màu và dấu cảnh báo

Nhiều bệnh viện dùng thêm vòng màu hoặc nhãn dán để cảnh báo nhanh, ví dụ cảnh báo dị ứng, nguy cơ ngã, hoặc chi không được lấy máu, đo huyết áp. Ý nghĩa của từng màu do mỗi bệnh viện quy định, nên không có bảng màu chung để tra. Cách chắc nhất là hỏi điều dưỡng: “Vòng màu này của bà em nghĩa là gì ạ?”

Nếu người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc mà không thấy dấu cảnh báo nào, hãy hỏi lại. Có thể khoa ghi dị ứng ở hồ sơ mà không dùng vòng màu, nhưng cũng có thể thông tin dị ứng chưa được khai. Cách khai đủ có trong bài khai dị ứng và thuốc đang dùng khi nhập viện.

Kiểm vòng trong vài phút đầu

Thời điểm tốt nhất để phát hiện sai là lúc vừa đeo vòng, trước khi có y lệnh nào được thực hiện.

  1. Đọc to họ tên và năm sinh trên vòng, so với chứng minh thư hoặc căn cước.
  2. Kiểm dấu tiếng Việt từng chữ, nhất là tên đệm.
  3. Thử xoay vòng: phải xoay được nhưng không tuột qua bàn tay.
  4. Nếu người bệnh có vòng màu, hỏi ý nghĩa và ghi vào sổ.
  5. Báo ngay điều dưỡng nếu có bất kỳ chỗ sai nào. Không tự sửa bằng bút.

Viết đè bằng bút lên vòng là thói quen tưởng tiện mà nguy hiểm: chữ viết tay dễ đọc nhầm, mã vạch vẫn mang thông tin cũ, và người kiểm không biết thông tin nào đúng.

Khi vòng có vấn đề

Bốn tình huống dưới đây gặp nhiều nhất trong khoa.

Sai tên, sai năm sinh

Báo điều dưỡng hành chính khoa hoặc điều dưỡng phụ trách để in vòng mới từ hệ thống. Thường thông tin sai trên vòng cũng là thông tin sai trong hồ sơ, nên sửa vòng đồng thời là sửa hồ sơ. Hỏi lại các phiếu xét nghiệm đã gửi đi trước đó có cần đối chiếu không.

Vòng bị mờ, rách, mã vạch không quét được

Báo để thay vòng. Đừng chờ tới lúc điều dưỡng quét không được rồi mới thay, vì lúc đó có thể đang giữa giờ phát thuốc.

Vòng bị tháo khi chụp chiếu, phẫu thuật, đặt đường truyền

Đôi khi vòng phải tháo để làm thủ thuật ở cổ tay. Sau đó phải đeo lại ngay, có thể sang tay khác hoặc cổ chân. Người nhà nên hỏi: “Vòng của bố em tháo ra rồi, chị đeo lại giúp em ạ.”

Người bệnh tự tháo vì vướng hoặc ngứa

Người bệnh lú lẫn hay tự giật vòng. Báo điều dưỡng để đeo lại, có thể đeo ở cổ chân. Không cất vòng vào túi “để đó khi cần đưa ra”, vì vòng chỉ có tác dụng khi ở trên người.

Người bệnh khó nhận dạng bằng lời

Câu hỏi tên chỉ có tác dụng khi người bệnh trả lời được. Với một số người bệnh, chiếc vòng phải gánh gần như toàn bộ việc nhận dạng.

Người bệnh cấp cứu chưa rõ danh tính

Người bệnh được đưa vào cấp cứu khi bất tỉnh, không giấy tờ, thường được đeo vòng với một mã tạm và mô tả như giới tính, ước tuổi. Khi người nhà tới, việc đầu tiên là báo cho khoa để cập nhật đúng họ tên vào hồ sơ và in lại vòng. Đừng mặc định khoa đã tự sửa; hỏi lại cho chắc, vì kết quả xét nghiệm từ lúc vào viện đang gắn với mã tạm đó.

Người bệnh không nói được tiếng Việt

Người nước ngoài, người dân tộc ít người không quen tiếng phổ thông có thể không hiểu câu hỏi tên. Vòng tay càng phải đúng chính tả tên theo giấy tờ. Người nhà hoặc người phiên dịch nên báo trước cho điều dưỡng cách gọi tên mà người bệnh nhận ra, để khi hỏi người bệnh còn phản ứng được.

Người bệnh sa sút trí nhớ

Người cao tuổi sa sút trí nhớ có thể trả lời sai năm sinh, hoặc nhận bừa tên được gọi. Với người bệnh này, vòng đeo tay và người nhà túc trực là hai lớp chính. Người nhà nên báo trước: “Bà em hay nhớ nhầm năm sinh, chị kiểm vòng giúp em.”

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Mẹ và bé thường có vòng ghép đôi. Ở khoa sản và sơ sinh, vòng của mẹ và bé thường mang cùng một mã để đối chiếu khi trả bé cho mẹ. Mẹ hoặc người nhà nên kiểm vòng của bé mỗi lần bé được đưa đi tắm, tiêm, làm xét nghiệm rồi đưa về.

Vòng trẻ nhỏ dễ tuột. Cổ tay, cổ chân trẻ sơ sinh nhỏ và thay đổi nhanh; vòng có thể tuột hoặc quá chặt. Thấy vòng chặt làn da đỏ hay tuột lỏng, báo điều dưỡng.

Không chụp ảnh vòng của bé đăng lên mạng. Ảnh vòng tay có tên, ngày sinh, mã người bệnh là thông tin cá nhân. Che vòng khi chụp ảnh khoe bé.

Những gì không cần làm

Không cần đeo thêm vòng tự làm, không cần ghi tên lên băng dính dán vào tay. Một người chỉ nên có một bộ vòng nhận dạng do bệnh viện cấp, thêm vòng tự chế dễ gây rối. Không cần tháo vòng khi tắm; vòng thường chịu nước, chỉ cần lau khô.

Khi ra viện, vòng có thể được cắt tại khoa. Nếu mang vòng về nhà, nên cắt nhỏ trước khi bỏ đi vì trên đó có thông tin cá nhân.

Vòng tay không thay được câu hỏi tên

Có vòng rồi, điều dưỡng vẫn hỏi họ tên và năm sinh. Hai thứ kiểm chéo nhau: vòng có thể đeo nhầm từ đầu, người bệnh có thể nghe nhầm câu hỏi. Khớp cả hai mới đủ tin. Lý do chi tiết có trong bài vì sao điều dưỡng hỏi họ tên, năm sinh.

Nếu thấy điều dưỡng chỉ nhìn số giường rồi làm, không nhìn vòng, không hỏi tên, người nhà có thể nhắc nhẹ: “Chị kiểm vòng tay giúp em trước nhé.” Đây là phần việc hợp lý, không phải soi mói.

Khi nghi đã bị nhầm do vòng sai

Nếu phát hiện vòng sai tên sau khi người bệnh đã được lấy máu, truyền dịch hay dùng thuốc, hãy báo điều dưỡng phụ trách và bác sĩ điều trị ngay. Họ sẽ rà lại những gì đã làm theo vòng đó. Theo dõi kỹ người bệnh trong những giờ tiếp theo: nổi mẩn, khó thở, sốt rét run, tụt huyết áp, lơ mơ là dấu hiệu cần cấp cứu tại chỗ. Ở ngoài bệnh viện, các dấu hiệu nặng như vậy thì gọi cấp cứu 115.

Câu hỏi thường gặp

Vòng đeo tay người bệnh ghi sai tên thì phải làm sao?

Báo điều dưỡng để in vòng mới từ hệ thống, không tự sửa bằng bút. Thường sai trên vòng là sai trong hồ sơ, nên việc sửa vòng cũng giúp sửa các phiếu xét nghiệm và thuốc.

Có được tháo vòng đeo tay khi tắm không?

Không cần tháo. Vòng nhận dạng thường chịu nước, chỉ cần lau khô sau khi tắm. Nếu vòng bị nhoè hay rách sau khi ướt, báo điều dưỡng thay vòng mới.

Vòng màu đỏ hoặc vàng trên tay người bệnh nghĩa là gì?

Mỗi bệnh viện quy định màu riêng, thường để cảnh báo dị ứng, nguy cơ ngã hay tay không được lấy máu. Hỏi điều dưỡng ý nghĩa vòng màu của người bệnh nhà mình để cùng phòng tránh.

Người bệnh lú lẫn hay tự tháo vòng thì làm sao?

Báo điều dưỡng để đeo lại, có thể đeo ở cổ chân cho đỡ vướng. Không cất vòng vào túi, vì vòng chỉ có tác dụng khi ở trên người lúc cần đối chiếu.

Ra viện có phải trả lại vòng đeo tay không?

Thường khoa cắt vòng khi làm thủ tục ra viện. Nếu mang về, nên cắt nhỏ trước khi bỏ vì vòng có họ tên, ngày sinh và mã người bệnh.

Trẻ sơ sinh có vòng riêng không?

Có. Ở khoa sản, mẹ và bé thường mang vòng có cùng mã để đối chiếu khi trả bé cho mẹ. Mẹ nên kiểm vòng của bé mỗi lần bé được đưa đi rồi đưa về.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283