YLenh.comHiểu điều bác sĩ dặn để làm cho đúng
Quyền hỏi lại và an toàn người bệnh

Ký giấy cam kết đồng ý phẫu thuật, thủ thuật: cần đọc gì trước khi ký

Giấy cam kết đồng ý là bằng chứng người bệnh đã được giải thích và tự nguyện chấp nhận một phẫu thuật, thủ thuật. Bài này chỉ những dòng cần đọc, câu cần hỏi và ai được ký.

Ký giấy cam kết đồng ý phẫu thuật, thủ thuật: cần đọc gì trước khi ký

Trước khi ký, cần đọc và hiểu bốn điều: tên phẫu thuật hay thủ thuật sẽ làm, vì sao cần làm, những nguy cơ chính, và có phương án nào khác. Chữ ký xác nhận người bệnh đã được giải thích và tự nguyện đồng ý; chưa hiểu điều nào thì hỏi lại trước khi ký.

Giấy cam kết không phải thủ tục cho xong để được mổ. Đó là lúc cuối cùng người bệnh và gia đình nắm rõ điều sắp diễn ra, và cũng là quyền được rút lại nếu thay đổi ý định trước khi làm.

Những việc thường cần giấy đồng ý riêng

Không phải y lệnh nào cũng cần ký. Thuốc uống, đo huyết áp, lấy máu thường quy chỉ cần người bệnh hợp tác. Giấy đồng ý bằng văn bản thường dùng cho những việc có nguy cơ đáng kể, theo quy định của bệnh viện:

  • Phẫu thuật, kể cả mổ nội soi.
  • Thủ thuật xâm lấn: nội soi can thiệp, chọc dò dịch, đặt ống thông vào mạch máu lớn, sinh thiết.
  • Gây mê, gây tê vùng.
  • Truyền máu và chế phẩm máu.
  • Chụp có dùng thuốc cản quang ở một số cơ sở.
  • Điều trị có nguy cơ cao hoặc thuốc mới theo quy định của bệnh viện.

Mỗi việc có thể có giấy riêng. Một ca mổ có khi cần ký ba tờ: đồng ý mổ, đồng ý gây mê, đồng ý truyền máu nếu cần. Đọc từng tờ, đừng ký gộp vì nghĩ chúng giống nhau.

Đọc từng phần của giấy

Mẫu giấy mỗi bệnh viện một khác, nhưng thường có các phần dưới đây. Mỗi phần có một câu hỏi tương ứng.

Phần trên giấyKiểm gìCâu hỏi nếu chưa rõ
Thông tin người bệnhHọ tên, năm sinh, khoa đúngKhông cần hỏi, chỉ báo nếu sai
Tên phẫu thuật, thủ thuậtĐúng việc bác sĩ đã nói, đúng bên, đúng vị tríMổ bên trái hay bên phải, cắt một phần hay toàn bộ ạ?
Lý doKhớp với điều bác sĩ đã giải thíchNếu chưa làm ngay thì có chờ được không?
Nguy cơ, biến chứngCác nguy cơ chính đã được nói tớiNguy cơ nào hay gặp nhất với trường hợp của bố em?
Phương án khácCó được nhắc tới khôngNếu không mổ thì có cách điều trị nào khác?
Cam kết của người bệnhĐã được giải thích, tự nguyệnKhông cần hỏi, chỉ ký khi đúng là đã hiểu
Chữ ký và ngày giờNgười ký đúng, ngày giờ đúngAi phải ký thêm, bác sĩ đã ký chưa?

Dòng tên thủ thuật và vị trí, bên phải hay bên trái, là dòng đáng đọc chậm nhất. Phần lớn sai sót nghiêm trọng về vị trí đều có thể chặn ngay từ tờ giấy này.

Ai được ký

Chữ ký sai người làm giấy cam kết mất giá trị, và có thể khiến ca mổ bị hoãn vào phút cuối.

Người bệnh đã thành niên, tỉnh táo

Người bệnh tự ký. Người nhà có thể ký thêm với tư cách người làm chứng hoặc người đại diện theo yêu cầu của bệnh viện, nhưng không thay được chữ ký người bệnh.

Người bệnh chưa thành niên

Cha, mẹ hoặc người giám hộ ký. Với trẻ lớn, bác sĩ vẫn nên giải thích cho trẻ hiểu việc sắp làm.

Người bệnh không còn khả năng quyết định

Người đại diện hợp pháp hoặc người nhà gần nhất theo quy định của bệnh viện. Nếu trong nhà còn bất đồng, nên thống nhất trước khi một người ký, vì chữ ký là quyết định chung của gia đình.

Cấp cứu không có người nhà

Khi nguy hiểm tính mạng mà không thể hỏi ý kiến, bác sĩ có thể quyết định theo quy định, thường cần ý kiến của lãnh đạo khoa hoặc bệnh viện và ghi lại trong hồ sơ.

Trình tự hợp lý trước khi ký

Không nên để tới lúc người bệnh đã nằm trên băng ca chờ chuyển mổ mới đọc giấy.

  1. Hỏi bác sĩ khi nào sẽ có buổi giải thích trước mổ, và mời người sẽ ký có mặt.
  2. Nghe giải thích, ghi lại các nguy cơ được nhắc tới.
  3. Đọc giấy, so tên thủ thuật và vị trí với điều vừa nghe.
  4. Hỏi những dòng chưa rõ, ghi câu trả lời.
  5. Ký khi đã hiểu. Nếu cần thời gian bàn với gia đình, nói rõ và hỏi chờ được tới lúc nào.
  6. Xin được xem lại hoặc chụp lại tờ đã ký nếu bệnh viện cho phép, để gia đình cùng biết.

Nếu còn băn khoăn lớn về việc có nên mổ hay không, có thể đề nghị hội chẩn hoặc hỏi thêm ý kiến; cách làm có trong bài xin ý kiến bác sĩ khác khi nằm viện.

Hai tờ hay bị ký vội: gây mê và truyền máu

Hai tờ này thường được đưa ra cùng lúc với giấy mổ, và gia đình hay ký liền một mạch.

Giấy đồng ý gây mê, gây tê

Tờ này thường do bác sĩ gây mê giải thích ở buổi khám trước mổ, tách khỏi bác sĩ phẫu thuật. Đây là lúc khai lại dị ứng, thuốc đang dùng, răng lung lay, tiền sử ngáy hay ngưng thở khi ngủ, lần gây mê trước có gì bất thường. Câu hỏi nên đặt: “Bố em sẽ gây mê toàn thân hay gây tê, sau mổ bao lâu thì tỉnh và gia đình cần để ý gì?”

Giấy đồng ý truyền máu

Nhiều ca mổ ký sẵn giấy truyền máu phòng khi cần, không có nghĩa là thế nào cũng truyền. Hỏi: “Trường hợp nào thì phải truyền, và nếu truyền gia đình sẽ được báo không?” Người bệnh có lý do riêng không muốn nhận máu phải nói rõ từ lúc này, trước khi lên bàn mổ, để bác sĩ bàn phương án và ghi vào hồ sơ.

Cái sai hay gặp

Ký mà không đọc vì tin bác sĩ. Tin bác sĩ là tốt, nhưng đọc giấy là để kiểm cả những chỗ có thể sai do ghi chép, như bên phải bên trái. Đọc không phải là nghi ngờ.

Người ký không phải người đã nghe giải thích. Con cả nghe bác sĩ nói, con út tới ký. Người ký cần là người đã hiểu, hoặc ít nhất nghe lại đầy đủ.

Nghĩ đã ký là không rút lại được. Người bệnh vẫn có thể rút lại đồng ý trước khi thủ thuật bắt đầu. Báo ngay bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu đổi ý; cách làm tương tự trong bài người bệnh có được từ chối y lệnh không.

Nghĩ ký giấy là miễn trách nhiệm cho bệnh viện. Giấy xác nhận người bệnh đã được giải thích và đồng ý chịu những nguy cơ đã biết của thủ thuật. Nó không xoá trách nhiệm chuyên môn của người thực hiện.

Những gì không cần làm

Không cần viết thêm điều kiện tay vào giấy kiểu “phải mổ thành công”. Không ai cam kết được kết quả của một can thiệp y khoa, và viết thêm như vậy chỉ làm giấy rối. Muốn ghi nhận điều gì, hãy nói với bác sĩ để được ghi vào hồ sơ đúng chỗ.

Cũng không cần mang giấy đi nhờ người ngoài đọc hộ thay cho việc hỏi bác sĩ. Người giải thích tốt nhất cho tờ giấy đó là người sẽ làm thủ thuật hoặc bác sĩ điều trị.

Sau khi ký: chuẩn bị và theo dõi

Sau khi ký, người bệnh thường có thêm các y lệnh chuẩn bị như nhịn ăn, tắm, thay đồ, tháo răng giả, trang sức. Hỏi điều dưỡng danh sách chuẩn bị cụ thể và giờ chuyển mổ dự kiến. Nhắc lại dị ứng và thuốc đang dùng một lần nữa với người gây mê.

Trong lúc chờ, nếu người bệnh đau tăng, sốt, khó thở, lơ mơ hoặc chảy máu, báo ngay điều dưỡng; tình trạng thay đổi có thể khiến bác sĩ điều chỉnh kế hoạch. Nếu đang về nhà chờ ngày mổ mà có dấu hiệu nặng, gọi cấp cứu 115 thay vì chờ tới ngày hẹn.

Câu hỏi thường gặp

Người nhà có được ký giấy mổ thay người bệnh tỉnh táo không?

Không. Người bệnh tỉnh táo, đã thành niên phải tự ký. Người nhà chỉ ký thay khi người bệnh chưa thành niên hoặc không còn khả năng quyết định, theo quy định của bệnh viện.

Đã ký giấy đồng ý phẫu thuật rồi có rút lại được không?

Được, trước khi phẫu thuật bắt đầu. Báo ngay bác sĩ hoặc điều dưỡng, nói rõ muốn dừng lại. Bác sĩ sẽ giải thích hệ quả và ghi nhận việc rút lại vào hồ sơ.

Ký giấy cam kết có nghĩa bệnh viện không chịu trách nhiệm không?

Không. Giấy xác nhận người bệnh đã được giải thích và chấp nhận những nguy cơ đã biết. Trách nhiệm chuyên môn của người thực hiện vẫn còn nguyên.

Vì sao một ca mổ phải ký nhiều tờ giấy?

Mỗi việc có nguy cơ riêng như phẫu thuật, gây mê, truyền máu nên thường có giấy riêng. Đọc từng tờ, vì nội dung và nguy cơ khác nhau dù trông giống nhau.

Chưa hiểu hết mà bác sĩ giục ký thì làm sao?

Nói rõ phần chưa hiểu và hỏi việc này có chờ được không, chờ tới lúc nào. Trừ cấp cứu, thường vẫn có thời gian để bác sĩ giải thích lại trước khi ký.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283