YLenh.comHiểu điều bác sĩ dặn để làm cho đúng
Thực hiện y lệnh — dành cho điều dưỡng

Ghi phiếu chăm sóc sau khi thực hiện y lệnh: cần ghi những gì cho đủ?

Phiếu chăm sóc cần ghi giờ thực hiện, việc đã làm, phản ứng của người bệnh, điều bất thường và việc đã báo. Cách viết ngắn mà đủ, ví dụ dạng khuôn và lỗi ghi chép hay gặp.

Ghi phiếu chăm sóc sau khi thực hiện y lệnh: cần ghi những gì cho đủ?

Sau khi thực hiện y lệnh, phiếu chăm sóc cần ghi đủ năm điều: giờ thực hiện, việc đã làm theo y lệnh nào, tình trạng người bệnh trước và sau khi làm, điều bất thường nếu có, và đã báo cho ai, xử trí ra sao. Cuối cùng là họ tên, chữ ký người thực hiện. Thiếu một điều, phiếu không kể đủ chuyện.

Phiếu chăm sóc là phần hồ sơ do điều dưỡng chịu trách nhiệm. Bác sĩ đọc nó để biết diễn biến giữa hai lần đi buồng, ca sau đọc nó để nối tiếp việc, và khi có khiếu nại, phiếu chăm sóc là một trong những tài liệu được xem xét đầu tiên. Mẫu phiếu mỗi bệnh viện mỗi khác, có nơi giấy, có nơi trên phần mềm; nội dung cần có thì tương đối giống nhau.

Phiếu chăm sóc dùng để làm gì

Phiếu chăm sóc không phải nơi chép lại y lệnh. Y lệnh đã nằm ở tờ điều trị. Phiếu chăm sóc ghi những gì điều dưỡng thấy và làm: người bệnh lúc đó ra sao, việc gì đã làm, người bệnh đáp ứng thế nào, có gì khác thường cần ai đó biết.

Nó có ba người đọc chính. Bác sĩ cần biết diễn biến để chỉnh điều trị. Điều dưỡng ca sau cần biết việc gì đã xong, việc gì còn treo. Và khi có sự cố hay tranh chấp, người xem xét cần biết từng mốc thời gian. Viết cho cả ba người đọc này, phiếu sẽ tự gọn và tự đủ.

Một nguyên tắc hay được nhắc trong đào tạo: việc không được ghi lại thì coi như chưa làm. Câu đó nghe khắt khe nhưng đúng về mặt hồ sơ. Điều dưỡng có thể đã theo dõi người bệnh rất kỹ, nhưng nếu phiếu trống, không ai chứng minh được điều đó.

Năm điều phải có trong một lần ghi

Bảng dưới tách từng phần của một lần ghi và gợi ý cách viết cho đủ.

PhầnGhi gìVí dụ dạng khuôn
Thời điểmGiờ và phút thực hiện thật, không phải giờ dự kiếnGiờ phút, ngày tháng
Việc đã làmThực hiện y lệnh nào, theo đường nào; thủ thuật gìĐã cho người bệnh dùng thuốc theo y lệnh, đường uống; đã thay băng vết mổ theo y lệnh
Nhận định trước và sauTình trạng liên quan đến việc vừa làm: tỉnh hay lơ mơ, đau mức nào, dấu hiệu sinh tồn nếu có đoNgười bệnh tỉnh, tiếp xúc tốt; sau dùng thuốc không có biểu hiện bất thường
Bất thường và xử tríĐiều khác với mong đợi, đã làm gì ngayNgười bệnh nổi mẩn đỏ vùng cánh tay sau dùng thuốc; đã tạm dừng, báo bác sĩ
Báo cáoĐã báo ai, lúc nào, kết quảĐã báo bác sĩ trực, bác sĩ đến khám và cho y lệnh mới

Không phải lần ghi nào cũng có phần bất thường. Nhưng phần nhận định thì luôn cần, kể cả khi chỉ là “người bệnh ổn định, không có gì đặc biệt”, vì đó là bằng chứng điều dưỡng đã nhìn người bệnh chứ không chỉ phát thuốc.

Ghi thế nào cho đúng nghề

Phần này là thói quen viết, áp dụng cho mọi loại y lệnh.

Ghi điều thấy, không ghi điều đoán

Viết “người bệnh than đau vùng bụng, nhăn mặt khi trở mình” thay vì “người bệnh đau nhiều”. Viết “người bệnh ăn được khoảng nửa suất cháo” thay vì “người bệnh ăn kém”. Câu miêu tả giúp người đọc sau tự đánh giá, câu nhận xét chung chung thì không.

Ghi ngay sau khi làm

Để đến cuối ca mới ghi là lúc trí nhớ bắt đầu lẫn giờ giấc. Nếu ca quá bận, ít nhất ghi giờ và việc vào sổ tay ngay, rồi chép vào phiếu khi có thời gian, giữ nguyên giờ thật.

Viết rõ, không tẩy xoá

Ghi sai thì gạch một đường ngang để vẫn đọc được chữ cũ, ghi chữ đúng bên cạnh, ký tên và ghi giờ sửa. Không dùng bút xoá, không viết đè, không xé trang. Trên phần mềm, dùng chức năng sửa có lưu vết thay vì xoá dòng.

Viết tắt có chừng mực

Chỉ dùng chữ viết tắt mà khoa đã thống nhất. Chữ viết tắt riêng của từng người làm phiếu thành mật mã, ca sau đọc không ra.

Ký tên đầy đủ

Mỗi lần ghi có chữ ký và họ tên người thực hiện. Sinh viên thực tập ghi thì có điều dưỡng hướng dẫn ký xác nhận theo quy định của bệnh viện.

Ví dụ một đoạn ghi đủ và một đoạn ghi thiếu

Ghi thiếu: “Đã thực hiện y lệnh. Người bệnh ổn.” Đọc đoạn này, ca sau không biết y lệnh nào đã làm, làm lúc mấy giờ, ổn là ổn thế nào. Nếu tối đó người bệnh sốt, bác sĩ không biết được trước đó có dấu hiệu gì không.

Ghi đủ: giờ phút; người bệnh tỉnh, than đau vết mổ mức vừa, nằm nghiêng trái; đã dùng thuốc giảm đau theo y lệnh, đường tĩnh mạch; sau khoảng ba mươi phút người bệnh nói đỡ đau, ngủ được; không có biểu hiện bất thường; họ tên, chữ ký. Đoạn này không dài hơn bao nhiêu nhưng kể được trọn câu chuyện.

Lưu ý ví dụ chỉ ghi “theo y lệnh” chứ không chép lại tên thuốc và hàm lượng nếu mẫu phiếu của khoa đã có phần đánh dấu thực hiện thuốc riêng. Khoa nào yêu cầu ghi tên thuốc trong phiếu thì làm theo mẫu của khoa.

Lỗi ghi chép hay gặp và vì sao nguy hiểm

Ghi trước khi làm. Soạn sẵn dòng “đã thực hiện” rồi mới đi làm. Nếu giữa chừng người bệnh đi chụp chiếu, việc không làm được nhưng phiếu đã ghi xong.

Ghi giờ tròn cho tiện. Tất cả đều ghi đúng giờ chẵn trong khi thực tế lệch nhiều. Khi cần dựng lại diễn biến của một sự cố, giờ tròn khiến mốc thời gian vô giá trị.

Chép phiếu ca trước. Mỗi ca một câu giống hệt nhau qua nhiều ngày là dấu hiệu không ai thật sự đánh giá người bệnh.

Không ghi việc đã báo bác sĩ. Điều dưỡng đã báo nhưng không ghi. Khi bác sĩ không nhớ, không có gì chứng minh điều dưỡng đã làm tròn phần việc.

Ghi cảm xúc, nhận xét cá nhân. “Người nhà khó tính”, “người bệnh không hợp tác” là nhận xét. Ghi hành vi cụ thể thay thế: người bệnh từ chối dùng thuốc, nói lý do gì, đã giải thích những gì.

Những việc nhất định phải ghi riêng một dòng

Có một số việc luôn cần dòng ghi riêng, không gộp vào câu chung. Đó là lần đầu dùng một thuốc mới; mọi phản ứng nghi do thuốc; y lệnh bị chậm hoặc không thực hiện được và lý do; người bệnh từ chối thuốc hay thủ thuật; y lệnh miệng trong cấp cứu; việc hỏi lại bác sĩ về y lệnh chưa rõ; người bệnh ngã, tuột ống, tự rút kim; và mọi lần báo bác sĩ về diễn biến bất thường.

Với y lệnh không thực hiện được, phần lý do rất quan trọng. “Người bệnh đi chụp chiếu, chưa về” khác hẳn với “quên”. Ghi trung thực cả khi lý do là lỗi của mình; che giấu sai sót trên hồ sơ nặng hơn nhiều so với chính sai sót.

Khi người bệnh từ chối, ghi lời người bệnh nói, những gì điều dưỡng đã giải thích và việc đã báo bác sĩ. Chi tiết xử trí tình huống này có trong bài người bệnh từ chối thuốc hoặc thủ thuật.

Tự kiểm phiếu trước khi giao ca

Năm phút cuối ca, đọc lại phiếu của từng người bệnh mình phụ trách và tự hỏi:

  • Mọi y lệnh trong ca đã có dòng ghi thực hiện, hoặc dòng ghi lý do chưa thực hiện chưa?
  • Giờ ghi có khớp với giờ thật, có theo đúng thứ tự thời gian không?
  • Có bất thường nào đã báo miệng mà chưa ghi không?
  • Mỗi lần ghi đã có họ tên, chữ ký chưa?
  • Người đọc ca sau có hiểu được việc gì còn treo không?

Phiếu ghi đủ là nền của buổi bàn giao. Khi giao ca, điều dưỡng chỉ cần nhấn những điểm chính, phần còn lại người nhận ca đọc trên phiếu. Cách giao ca gọn và không sót được bàn ở bài bàn giao ca điều dưỡng.

Câu hỏi thường gặp

Phiếu chăm sóc có cần ghi lại tên thuốc và hàm lượng không?

Tuỳ mẫu phiếu của bệnh viện. Nhiều nơi có phiếu công khai hoặc phiếu thực hiện thuốc riêng, nên phiếu chăm sóc chỉ ghi đã thực hiện theo y lệnh và phản ứng của người bệnh. Làm theo mẫu khoa quy định.

Ghi sai trên phiếu chăm sóc thì sửa thế nào?

Gạch một đường ngang để vẫn đọc được chữ cũ, ghi nội dung đúng bên cạnh, ghi giờ sửa và ký tên. Không dùng bút xoá, không viết đè và không xé bỏ trang.

Người bệnh ổn định thì có cần ghi phiếu mỗi ca không?

Có. Mỗi ca vẫn cần một dòng nhận định ngắn về tình trạng người bệnh và việc đã làm. Câu ngắn nhưng phải mô tả thật, không chép y nguyên câu của ca trước.

Sinh viên điều dưỡng có được ghi phiếu chăm sóc không?

Sinh viên thực tập có thể ghi dưới sự hướng dẫn, nhưng điều dưỡng hướng dẫn phải đọc lại và ký xác nhận theo quy định của bệnh viện. Sinh viên không tự ký thay điều dưỡng.

Quên ghi phiếu đến ca sau mới nhớ thì làm gì?

Ghi bổ sung, nói rõ đây là ghi bổ sung, kèm giờ thực hiện thật và giờ ghi. Không ghi lùi giờ như thể đã ghi đúng lúc, và báo cho điều dưỡng ca sau biết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0918.832.283